محمد على آزاد كشميرى

269

نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )

قبل از جيم - كه قريه‌اى از قريه‌هاى جزيرهء صغيره در پهلوى جزيرهء بحرين از طرف مشرق است . قال صاحب تذكرة العلماء . شيخ يوسف بحرانى در لؤلؤة [ البحرين ] آورده كه : « اصل وطن شيخ عبد اللّه موصوف قريهء سماهيج بود . پس از آنجا با پدر خود به‌سوى قريهء اصبع - به باى موحده بين الصاد و العين المهملتين - آمده ساكن شد . و شيخ مذكور ، صالح و عابد و پرهيزكار و جواد و سخى و كريم بود و شدت در امر به معروف و نهى از منكر داشت . چندين مصنفات داشت كه آن را در اجازهء خود كه از براى شيخ ناصر خطى بحرانى نوشته ذكر فرموده . تاريخ فراغ او از اجازهء مذكوره در بلدهء بهبهان است و سوم ماه صفر سنهء يك‌هزار و يك‌صد و بيست و هشت ( 1128 ) هجرى بود . از آن جمله است كتاب جواهر البحرين فى احكام الثقلين كه در آن احاديث كتب اربعه را تبويب و ترتيب فرموده از جمله مجلد اول مشتمل بر كتاب الطهارة و بعض مجلد ثانى مشتمل بر كتاب الصلاة به قالب تصنيف رسيده ، 2 - ديگر كتاب مسائل محمديه در ضروريات مسائل دينيه است ، 3 - و كتاب صحيفهء علويه و تحفهء مرتضويه ، 4 - و رسالهء مسائل ديبا و حرير ، 5 - و رسالهء عيون المسائل الخلافية در ضروريات مسائل طهارت و صلات كه آن را از براى سيد عبد اللّه بن سيد علوى بحرانى تصنيف كرده بود ، 6 - و رسالهء علويه در سه مسئلهء كلاميه كه در جواب شيخ على بن سليمان بن على شاخورى نوشته بود ، 7 - و رسالهء مسائل الجداول در جداول مسائل ! 8 - و رساله‌اى كه از براى پدر خود در بندر گنگ نوشته بود ، 9 - و رساله‌اى در حقيقت زوج در غسل دادن زن متوفات خود و نماز كردن بر جنازه‌اش ، 10 - و رساله در اثبات سورهء توحيد ، 11 - و رساله‌اى در نماز وتر ، 12 - و رساله در مسائل مضمرات در علم نحو مشتمل بر نود مسئله ، 13 - و رساله در تغسيل حضرت پيغمبر به هفت مشك از چاه غرس ، « 1 » 14 - و رسالهء بهبهانيه در احكام اموات مشتمل بر بيست و دو مسئله ، 15 - و رسالهء ديگر منتخب از آن به فارسى ، 16 - و رساله در مسئلهء جواز نماز نافله ، و در بيان نماز فريضهء صبح و طلوع آفتاب و مسئلهء افضليت

--> ( 1 ) . غرس چاهى است در مدينه كه حضرت نبوى آب آن را به پاكيزگى ستوده و آن را مبارك شمرده است . هنگامى كه وفاتش نزديك شد به على ( ع ) فرمود : پس از مرگ ، مرا با آب بئر غرس غسل بده ( لغتنامهء دهخدا ) .